When it is too late to apologizeಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಲು ತಡವಾದಾಗ…
ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕಬಹುದು. ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹಣವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದು. ಹಾಳಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಮಾತಿನಿಂದ ಒಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಗಾಯವನ್ನು ಹಾಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಅದೇ ಮಾತು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ, ಸಂಕೋಚ, ಮುಜುಗರ, ತಪ್ಪು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಸು—ಎಲ್ಲವೂ ಗೋಡೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.“ಅವರೂ ನನ್ನನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು…”“ನಾನೊಬ್ಬನೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದೇನಾ?”“ಮೊದಲು ಅವರೇ ಮಾತನಾಡಲಿ…”ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಹೋದಾಗ, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪು ದೊಡ್ಡ ಅಂತರವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ—ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಗಳದಲ್ಲೂ ಯಾರು ಗೆದ್ದರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಆ ಜಗಳದಿಂದ ಏನು ಕಳೆದುಕೊಂಡೆವು ಎನ್ನುವುದೇ ಮುಖ್ಯ.ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಂಬಂಧವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ನಂತರ ಎಷ್ಟೇ ಸರಿಯಾದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡರೂ, ಎದುರಿಗಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ನೋವು ಅಳಿಸಿಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವುದು ಎಂದರೆ “ತಪ್ಪೆಲ್ಲ ನನ್ನದೇ” ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ.“ನನ್ನ ಮಾತು ಅಥವಾ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ನೋವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಾನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು.ಅದರಲ್ಲೂ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವಾಗ ಷರತ್ತು ಇರಬಾರದು.“ನನ್ನಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮಿಸಿ…” ಎನ್ನುವುದು ಅರ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ಷಮೆ.ಅದರ ಬದಲು,“ನನ್ನಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ನಿಮಗೆ ನೋವಾಗುವಂತೆ ನಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವಿಷಾದಿಸುತ್ತೇನೆ.”ಎನ್ನುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಬೇಕು.ಆದರೆ ಒಂದು ಸತ್ಯವನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ತಡವಾದ ಕ್ಷಮೆಗೆ ಎದುರಿನವರು ತಕ್ಷಣ ಸ್ಪಂದಿಸಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಹಕ್ಕು ನಮಗಿಲ್ಲ.ನಾವು ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಬಹುದು.ಆದರೆ ಅವರು ಕ್ಷಮಿಸುವ ಸಮಯವನ್ನು ನಾವು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರು ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಹಿಂದಿನಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ ಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವುದು ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ; ಮತ್ತೆ ಅದೇ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ನಿರಂತರ ನಡೆ.ಹಾಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಮಾತು ಉಳಿದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ಮುಂದೂಡಬೇಡಿ.ಒಂದು ದಿನ ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಹೇಳಲು ಮಾತು ಇರುತ್ತದೆ…ಆದರೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇರದೇ ಇರಬಹುದು.ಆಗ ಉಳಿಯುವುದು ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ“ಅಂದು ನನ್ನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿದ್ದರೆ, ಬಹುಶಃ ಈ ಸಂಬಂಧ ಹೀಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ…”ಆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕಿಂತ, ಇವತ್ತೇ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.ತಡವಾದ ಕ್ಷಮೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸದೇ ಇರಬಹುದು.ಆದರೆ ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಮನುಷ್ಯನನ್ನಾದರೂ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.
