It's time to give seat reservation to men in BMTC buses - Dr. Vishnu Bharat Allampalli
ಪುರುಷರಿಗೆ ಬಿಎಂಟಿಸಿ ಬಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸನ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ – ಡಾ. ವಿಷ್ಣು ಭರತ್ ಅಲ್ಲಂಪಲ್ಲಿ
ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆ: ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪುಷ್ಟಿ, ಪುರುಷರಿಗೆ ನಿಶ್ಯಕ್ತಿ – ಡಾ. ವಿಷ್ಣು ಭರತ್ ಅಲ್ಲಂಪಲ್ಲಿ
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದರೆ ಬಿಎಂಟಿಸಿ ಬಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸನ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜನಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಚಾರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಇದರ ಒಂದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪರಿಣಾಮ ತುರ್ತು ಗಮನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಅತಿಯಾದ ಗಿಜಿಗುಡಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ, ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಯಾಣ ಗೌರವದ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ.
ನೆಲದ ವಾಸ್ತವ ಸ್ಥಿತಿ
ಬಹುತೇಕ ಬಿಎಂಟಿಸಿ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನದಟ್ಟಣೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸುಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ “ಪ್ರವಾಹದಂತೆ” ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ. ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ತಮ್ಮ ಮೀಸಲು ಆಸನಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಆಸನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಪುರುಷರು ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನೂ ನಿಂತುಕೊಂಡೇ ಸಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತಿದೆ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಇದರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು, ದಿವ್ಯಾಂಗರು ಹಾಗೂ ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಇರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಇವರು ನೇರವಾಗಿ ಬಿಎಂಟಿಸಿಗೆ ಆದಾಯ ತರುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ ನಿಂತೇ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿಯುತ ಯುವಕರು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಆಸನ ಬಿಡುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಅದು ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದೆ. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜು ಹುಡುಗಿಯರು ಮತ್ತು ಯುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿರುವಾಗ, ಹಿರಿಯ ಪುರುಷರು ಅವರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ 45–60 ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ನಿಂತಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇದು ಬಿಎಂಟಿಸಿ ಉಳಿವಿಗೆ ಏಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದು?
ಬಿಎಂಟಿಸಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಪಾವತಿಸುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಳಪೆ ಸೇವೆ ದೊರಕಿದರೆ, ಅವರ ಪ್ರಯಾಣದ ಪದ್ಧತಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪುರುಷರು ಎರಡು ಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳು ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಸಾರಿಗೆಗೆ ತಿರುಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಬಿಎಂಟಿಸಿಯ ಆದಾಯದ ಆಧಾರ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸಿನ ಭಾರ ಹೊರುವ ವರ್ಗವೇ ತಮಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ಸಮತೋಲನಯುತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಹಾರ
ಇದು ಮಹಿಳೆಯರ ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣದ ವಿರುದ್ಧದ ವಾದವಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ಆಸನ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮೀಸಲಾತಿಯ ಮೂಲ ತತ್ವವೇ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಹಿರಿಯ ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಭಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ಪುರುಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಬಿಎಂಟಿಸಿ ಬಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಬಿಎಂಟಿಸಿ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರ ಮುಂಭಾಗದ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶೇ 25–30 ರಷ್ಟು ಆಸನಗಳನ್ನು ಪುರುಷರಿಗೆ ಮೀಸಲು ಮಾಡಬೇಕು. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಆಸನಗಳನ್ನು — ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಬ್ಬರಿಗೂ — ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಮೀಸಲು ಇಟ್ಟು, ದಟ್ಟಣೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಂದ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಬಸ್ಸುಗಳೊಳಗೆ ಜಾಗೃತಿ ನಡೆಸಿ, ಲಿಂಗಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಆಸನ ಬಿಡುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದು. ಬಸ್ಸಿನ ಹಿಂಭಾಗದ ಅರ್ಧ ಭಾಗವನ್ನು ಪುರುಷರಿಗೆ ಮೀಸಲು ಮಾಡಿದರೆ, ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನವೂ ಬಹುಮತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮನವಿ
ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ, ಬಿಎಂಟಿಸಿ ಆಡಳಿತ ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬಿಎಂಟಿಸಿಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಬಲಗೊಳ್ಳಲು ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಲ್ಲೂ ಸಮತೋಲನ, ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು.
